page14

Vervolg Marokko reis.

We zijn met 4 campers op het pleintje tegenover het politiebureau gaan staan, douchen in de camper en toen naar een restaurantje ook op het plein. Hier werd het gezellig, het eten was goed, de wijn werd iets moeilijker maar kwam toch.

Om 22 uur weer terug naar de camper waar er 2 bij waren gekomen,die wilde daarboven de nacht niet doorbrengen, de camper werd compleet geschut en je zag geen hand voor ogen met de combinatie zandstorm en nacht.

Menu; groentesalade vooraf, Tajine Poulet/Vaux met couscous of mie, pruimen en warme groentes, meleon toe. Lopend buffet!

Donderdag 11 april '02

Om 6uur wakker omdat een camperaar kwam kloppen dat hij al vers brood had.

Ik kijk tegen slapende zwervers en veel zwerfvuil aan, de hele camper is zand en stof.

De storm had tot 4 uur geduurd! De bevolking was met man en macht aan het zand ruimen, ramen en auto's werden met water afgespoten, wat van hun zelf is wordt schoon gemaakt, straten en stoepen dus niet!!

De anderen zijn nog naar boven gegaan om aan de woestijnexcursie deel te nemen, met de rammelbakken van het fort nog vers in het geheugen hebben we bedankt, zandbergjes op en af hadden we gisteren al gedaan!! Wij gingen om 7 uur op weg naar Midelt =oude mijnwerkersstad, wat weer een route was van 350 km.. De weg naar Er Rachida is goed en de stad ziet er welvarend uit, de ezel is verruild voor een brommer of fiets.

We missen de afslag Meknes en vinden voor het eerst deze reis een rustige plek om koffie te drinken, ook zijn we voor het eerst alleen, we nemen ruim de tijd om van onze rust te genieten!!

 

Terug gereden naar de goede afslag en daar ziet Gé een gasvulstation, na veel heen en weer gepraat en onderhandelen worden onze 2 flessen gevuld, kosten 40 dirham =4 euro. Het duurde wel 1 uur maar we stonden weer van onze rust te genieten, er werd door het personeel buiten gerookt, de sigaretten werden van kinderen per stuk gekocht, wij waren de bezienswaardigheid.

We worden gebeld waar we uithangen, gezegd dat we de camping gerust wel zullen vinden, uitgelegd dat alles goed ging.

We gaan verder op pad en zien in de verte de sneeuwtoppen van de Hoge Atlas, dat is een contrast met wat we gisteren hadden, de temperatuur in de camper zakt en zijn ongemerkt zo hoog gestegen dat we een flinke afdaling krijgen, we gaan zigzaggend met 40 km. per uur naar beneden. De vergezichten zijn werkelijk prachtig!!

Aan de andere kant van de berg krijgen we een harde wind met natte sneeuw.....niet te vatten.....de Jebel Ayachi(3737m hoog) is tot April bedekt met sneeuw.

T-shirts en lange broeken worden aangetrokken, de ramen gaan op een kier, de stof is grotendeels uit de camper gewaaid.

Opeens zijn daar het stel waar we al die tijd mee opgetrokken waren, we gaan samen op zoek naar de camping. Het is inmiddels 16 uur als we op de camping zijn, we vinden het weer 3x niks omdat het heel ver van de bewoonde wereld af is. Er is wel een restaurant zonder kachel, en dat bij 8 gr. we hebben een beschut plekje genomen achter het hoge gebouw.

 

We eten in de camper, bellen naar huis, een gesprek van 10 min. is gelijk 25 euro minder op het beltegoed, drinken de kruik met het Hoornse hopje leeg en liggen vroeg op bed.

Camping Timnay, Midelt.

Info reisboek;

Het kan hier behoorlijk koud zijn 'snachts.

Midelt is een voormalige mijnwerkersstad, tot in de jaren '60 werd hier looderts gedolven.

Loodglans noemt men in marokko 'khol' en wordt door berbervrouwen als oogschaduw gebruikt.

Van de poeder wordt fijn gewreven loodkristallen gemaakt en in kleine stopflesjes gedaan.

Let op; Gebruik het niet als oogschaduw, het hoort tot de zware metalen en is zeer giftig!!

 

Vrijdag 12 April '02.

Ja, het was koud vannacht en dat blijkt wel als we de gordijnen open doen, SNEEUW op de ruiten en rondom de camper is het wit. Omdat we achter een gebouw staan hebben we niet in de gaten dat er een sneeuwstorm is.

Wat een extreem verschil bij gisteren!! De kachel gaat aan!!

Er is een geplande excursie door de hoge atlas naar de loodmijnen, het gaat in Jeeps, ik bedank maar 'the show must go on', sneeuwstorm of niet de excursie gaat door en Gé gaat mee!

 

Info reisboek; De tocht gaat naar de verlaten mijnstreek, eerst een rustige stille weg maar als we de bergen met de oude loodmijnen bereiken wordt het werkelijkheid.

U komt in spookdorpen waar ooit duizenden mensen woonden en werkten.

Toen de loodprijs daalde sloten de mijnen en werden deze mensen werkeloos.

Op een enkele familie na is iedereen weg, over de hangbrug kan u bij de huisjes komen, dit kan ook via een trap met ong. 360 treden, het verhaal gaat dat de mensen elke dag via deze trap omhoog moeten klimmen.

Het restaurant geeft een eenvoudige lunch mee die gebruikt wordt met en bij de plaatselijke bevolking, de achterblijvers krijgen die in het restaurant van de camping, koude salade met warme spies!

Foto 1 is de gebouwen in de diepte, foto2 gebouwen dichtbij.

Ik maak de camper schoon, er ligt 1/2 cm. zand in de bestekla, overal is zand en stof, bedden verschonen, douchen, de hele dag lekker de kachel aan mede door het vullen gisteren.

We gaan met 4 op weg naar de lunch en binnen een 1/2 uur terug, 8 gr. is toch wel koud als je net uit de sahara komt met +35 gr.

Om 17 uur is de groep weer terug, vol met verhalen en enge afgronden, ik heb niks gemist!!

De koning van Marokko zou vandaag trouwen in Marakaech maar dat is niet doorgegaan vanwege de strijd in Israel met de Palestijnen, morgen lezen we in de krant dat ze toch in stilte zijn getrouwd, geen hoogwaardigheids bekleders .

We eten en kletsen hier en daar nog wat, zien dat hier toeristen komen die een tentje op het dak van de auto bouwen.

Zaterdag 13 April '02.

Van Midelt naar Fez door de Midden Atlas, je kan goed merken dat het 'snachts gesneeuwd heeft en krijgen het nu weer. We zijn net door de barriere van de Jaffer-pas (2250) die 25 km. lang is, als het harder begint te sneeuwen, we komen de sneeuwschuiver tegen en het is net of we door Zwitserland rijden.

Wat een tegenstelling met de zandstorm van een paar dagen geleden!!

Onderweg zien we bedoïenententen met grote kuddes schapen, speciale parkeerplaatsen voor het handelen en vervoeren.

Ook particulieren komen voor 1 schaap en nemen deze mee in de luxe wagen, mooi schouwspel tijdens de koffie!

Als we verder rijden veranderd het landschap in weidegronden en bossen, we passeren Foret deCedres, het is een oerbos van cederbomen en steeneiken. Waar de souvenierverkopers zijn vind je de barbarijse staartloze aap die gevoerd worden in de hoop dat je uitstapt en zij een foto van je kunnen maken. Als je de afslag 'cerdre gourand', =40 mtr. hoog en heeft een 9 mtr. dikke stam, volgt kom je in drassige weiden met ooievaars, wij blijven ons verbazen in de omslag van de natuur.

Dan passeren we Ifrane waar de temperatuur aangenaam is, de koning heeft hier zijn zomerverblijf. Aan de dure huizen met rode dakpannen , die nederlands aandoen, maken we op dat het hier om zomerhuizen gaat voor de bemiddelde marokkaan. In de winter is dit een uitstekend skigebied. We kijken ons ogen uit en hebben medelijden met de arme dom gehouden bevolking, je wordt er opstandig van, we kunnen nu begrijpen dat men naar Europa wil. Als iemand zich zou moeten schamen voor de bedelende kinderen/gehandicapten dan zijn zij dit wel!

Eenmaal in Fez hebben we de camping snel gevonden, en het is nog een goede camping ook, raad eens .. het heeft een BAR!!!. Dit doet goed aan de sfeer binnen de groep, met overdag toeren moet je 'savonds even met elkaar kunnen kletsen met een drankje en dan gezellig met elkaar eten. Dat laatste is ons door de aanhoudende kou 'savonds niet gelukt, jammer.

Camping, Internationaal, met echte warme douche en zwembad en een europese bar/restaurant!

 

Zondag 14 April '02.

Fès, is een heilige stad, de hoofdstad van kunstnijverheid en handel. Met 6 taxi's gaan we op weg Fès el Bali, de oude stad gesticht in 809, allereerst naar een uitzichtspunt alwaar we over de stad heen zouden kunnen kijken, de mintgroene moskee steekt goed af, helaas het regent en er valt vrij weinig te zien.

Toen naar een aardewerk fabriek, het is erbarmelijk om te zien onder wat voor omstandigheden er gewerkt wordt, er is duidelijk geen ARBO wet of ARBO dienst die zich bekommerd over werk omstandigheden. Alles gaat met de hand en heel veel geduld in kleermakerszit.

Er worden dezelfde kleur tegeltjes gebakken en ingekrast om 'getikt' te worden om vervolgens het mooiste mozaïek te kunnen maken voor je raad het al 'de rijkste' van marokko.

Er is een winkeltje aan verbonden waar je kleurrijk aardewerk zoals kommen -schalen -tajines e.d. kan kopen.

Toen naar de medina met zijn 9600 steegjes, zoals overal het oudste gedeelte van de stad en het ligt in een dal. Je loopt dus naar beneden(erin) en naar boven(eruit) door een van de mooie poorten die Fès rijk is. Het lijkt wel kantkloswerk zo mooi en fijn is het!

Onbegrijpelijke hoeveelheid mensen -winkeltjes en werkplaatsjes die of hetzelfde maken of het je willen verkopen.

Er wordt ook constant gebedeld maar omdat we een gids(voor) mee hebben en een pusher(achter) die optreedt tegen al te opdringerige verkopers!!

En dat is wel nodig!! De mensen zien er goor uit en het stinkt er vreselijk, het openbaar vervoer is de ezel die vracht en mens door een wirwar van steegjes brengt, de uitwerpselen liggen dan ook overal. Als er "Balek, Balek" geroepen wordt probeer dan jezelf veilig te stellen anders zijn niet alleen je schoenen vuil!!

Verder door de medina en we komen door een 'vleessteeg', hier worden allerlei soorten vlees verkocht, schrik niet als er een koeiekop op de toonbank ligt met de ogen ernaast!!

De winkeltjes zijn ong. 2 bij 3 meter, hier hangen(meestal schapen) de dieren in helften aan haken zonder koeling, hierin staat het hak blok van de slager, soms nog een klein hoekje voor een snelle hap waar marokkanen opgepropt 'iets' eten, in de steegjes worden warme kikkererwten verkocht!?

Dan zie je weer winkeltjes die vlees onder het vet verkopen voor mensen in de sahara, daar is al helemaal geen koeling!

Ingewanden liggen ook te kijk waarop iemand uit de groep zegt 'nu weet je waarom ik geen tajine eet, het 'vlees' ligt mij teveel verstopt'.

Dan de kippenman, levende kippen staan in een ren, worden onder luid gekakel op de weegschaal gewogen en verkocht of gewoon terug gegooid want het moet een lichtere of zwaardere zijn!? Het winkeltje is nog steeds 2 bij 3 meter!

Zo zie je gebeuren dat een vrouw 3 levende kippen koopt en in een rieten tas stopt, 1 kip wil er wel weer uit, kip wordt weer gepakt en ondersteboven in de tas gestopt, waarop de vrouw de poten en de hengsels pakt en weg loopt.

Als deze vrouw met een taxi terug naar haar dorp gaat en jij zit in de taxi met z'n 2en, dan neemt de chauffeur de vrouw inclusief kippen ook mee, is ons gebeurd .. ha .. ha moet je maar afspreken dat je verder niemand in de taxi wil, kost meer!

Naast de kippenman is de kippenslachter en kan je ze ook geslacht mee naar huis nemen, maar je kunt ze ook ter plekke opeten want dan braad hij ze wel even, en dat alles op 6 vierkante meter!? Je komt hier ogen en oren tekort, het is jammer dat ik nog geen digitale camera heb.

                       

          

         

     

    

Dan loop je door de 'houtsteeg' waar hout gezaagd -geschaafd -geloogd wordt, er is geen milieu inspectie. Zo ook door de 'ijzersteeg', hier wordt gesmeed - gelast -geslepen, dit met een zonnebril op en een doekje voor de mond. Dan valt je mond nog verder open als je onderpoten van lastdieren ziet liggen waar de hoefijzers vanaf geslagen worden, deze worden opnieuw gesmolten en men is ter plekke een siersmeedwerkje aan het maken.

Dan wordt het tijd om het steegje uit te gaan anders krijgen we zelf nog lasogen!!

Foto's boven...dadels eten en moorse cultuur snuiven....de uitgang gelukkig!!

Dan zijn er nog koperslagers -zuidvruchten verkopers -sloffen verkopers -groente's en fruit, en nog veel en veel meer!!

De medina van Fès staat op de lijst van wereld erfgoederen van Unesco.

Fès heeft 1 miljoen inwoners, zakkenrollers en pseudo gidsen leiden een actief bestaan. Draag papieren(geld) op het lijf en stop losse munten in uw zak.

Onze toeristische taxi chauffeur is Zaidi, heeft dikke tapijten op de vloer -dashbord en hoedenplank van de taxi, stress ketting aan de spiegel en een grote grijns op het gezicht!

 

  

   

Hij brengt ons nu naar de leerlooierijen -ververij -drogerij en de talloze winkeltjes die leer producten verkopen. Op een hoog terras kunnen we zo naar beneden kijken maar eerst hebben we een takje rozemarijn gekregen voor de stank, deze is verschrikkelijk!

Anno 2002 stampt men zonder enig bescherming middel de huiden in de kleurbaden, haalt ze er handmatig weer uit om ze later tegen of over een muur te laten drogen.

Dit zijn traditionele leerlooierijen, de Shuwaara, hier bewerkt men de huiden van schapen -geiten -koeien.

De arbeiders balanceren in korte broeken op de randen van de kuipen met kalk, duivenmest en klei, en staan vaak tot aan hun dijen in troggen met eikenschors.

Niet alleen de smerige troep maar ook de ondraaglijke stank bemoeilijkt het werk van deze mannen, die in de islamitische maatschappij het meest verachte beroep uitoefenen van Marokko!!

Dan gaan we naar de weverijen, je hoort onderweg het ritmisch klappen van de weversspoelen die bij het weefgetouw met behulp van een touw (zweep) van de ene vangkast naar de andere wordt geslingerd. de wevers vervaardigen de stof voor de tot aan de grond reikende 'jellaba'. Deze overjurken beschermen de kleding en haren tegen vuil -stof -zon -zandstormen, men trekt de muts zover als nodig over het hoofd om beschermd te worden.

Soms zie je in een winkel of souk een hoopje jurk op een bank liggen, men slaapt dan even en heeft zich geheel in het gewaad gewikkeld.

Dan komen ook de tapijten aan de beurt, hier krijgt de chauffeur een 'brengbonus' voor, wij zijn er niet blij mee, want de verkopers blijven aandringen.

Na een vers 'sjuutje' met soes gaan we weer terug naar de camping, nog even nakletsen en dan opmaken voor het diner van vanavond.

De tafels zagen er weer keurig uit, enorme borden met groentesalades werden opgediend gevolgd door het hoofdmenu, vele hadden de 'vleesstraat' nog in gedachten en aten niet veel, zeg maar niks! Wij hebben het laten smaken, nog een niet te definiëren toetje van chips en vla was het al met al een gezellige avond.

 

Maandag 15 April '02.

Van Fès naar Meknes moest via Volubis =opgraving romeinse tijd, maar wij zijn rechtstreeks gegaan, hadden eigenlijk nog wel langer in Fès willen blijven staan. Maar ja, georganiseerd hè en dan moet je doorgaan! Onderweg aangehouden voor te hard rijden(80 km. vonden zij), dat kon niet want we waren net in de 2e versnelling, rijbewijs mee ... lang wachten .... bestraffend vingertje ....foei jochie ... dat mag je niet meer doen!! Door het hele land zie je in dorpen en steden politie o.i.d, kan ook douane zijn, staan, de toeristen laten ze over het algemeen op konings bevel wel met rust, we brengen dirhams in zijn schatkist.

In Meknes moesten we zoeken naar de camping omdat we de stad van de andere kant benaderde, van campingborden hebben ze nog niet gehoord denk ik. Uiteindelijk gevonden en om 13 uur op de camping, de zon scheen dus eerst maar eens lekker buiten zitten, tenslotte is het vakantie! We waren benieuwd of de hoge campers van Ben en Johan door de poort konden, deze was n.l. erg smal, maar het lukte, wel eerst manouvreren om recht voor de poort te komen en dan langzaam er onder door.

  

Meknes is in de 17e eeuw een koningstad geworden toen Moulay Ismail de stad als zijn nieuwe residentie verkoos. Het harem van Moulay telde 500 vrouwen die hem meer dan 500 zonen gaven, de meisjes werden in het gunstige geval niet geteld, in het slechste geval na de geboorte gewurgd. Hij had een wrede reputatie, uitgemergelde dwangarbeiders werden door de sultan zelf onthoofd en als bouwmateriaal door het leem gestampt. Zijn citaat;

'Mijn onderdanen zijn als ratten in een mand, als ik ze niet geregeld door elkaar schudt knagen ze zich een weg naar buiten'!

Er zijn paardenstallen gebouwd door hem die onderdak gaven aan 12.000 paarden en tevens opslag was voor voedsel. Het waterbassin gaf water voor zijn bloementuin en is nu in werkelijkheid dicht gegroeid met struiken bomen en gedumpte koelkasten e.d., bijhouden is niet hun sterkste kant! 

Dinsdag 16 April 2002, Meknes.We staan op camping Agdal, rustdag met excursie naar waterbassin en paardenstallen. Meknes is 3e in de rij van koningsteden. Prachtige stadspoorten en het centrum van de tapijt industrie, ze zijn wel duurder dan in Fes...

'sMiddags een rondrit in paardenkoets door de stad, de menner vond het nodig om het magere beest flink over de rug te slaan, ik heb 1 x 'hou op' moeten roepen en toe was hij gelijk gestopt met slaan, macho mannen!

Eerst geharrewar over 'waar gaan we heen' en zoals gewoonlijk wil ook deze man meer dan is afgesproken, ja .. je kan het proberen, maar Els laat zich niet van de wijs brengen. En dan kijken naar de kont van het paard, nou daar zat geen gram teveel op, wat een mager beestje!

De tour eindigde bij de medina van de stad, maar die hebben we voor het moment genoeg gezien, de viezigheid en het bedelen hebben we even geen zin in. De stadspoorten zijn indrukwekkend!

We doen buiten de medina wat inkopen en gaan met de taxi terug naar de camper, het is eindelijk weer om buiten te zitten en konden zowaar buiten eten.

Woensdag 17 April 2002, Van Meknes naar Chefchouan.

We vertrekken om 8.00uur om zo vroeg mogelijk door het Rif te zijn, de streek staat bekent om het verbouwen van Kif=drugs en het zeer agressief verkopen ervan.

Aangeraden is om met meerdere campers bij elkaar te rijden, wij gaan met z'n vieren op pad.

Afgesproken dat we alleen in dorpjes stoppen en niet daar buiten. De weg is heel slecht, we hebben moeite om de 1500 gaten te ontwijken. Over de bak hoor je het vloeken van Jaap!

De route is de moeite waard, klimmen en dalen, mooie vergezichten, soms een agressieve verkoper van 'natuursteen' of reptielen.

We kunnen er omheen rijden, sommige staan gewoon midden op de weg en natuurlijk in een bocht.

We vinden onderweg toch wel erge mooie plaatsjes om te stoppen, hond aan de riem en even naar buiten. Honden aan de riem zijn ze toch wel bang voor! Als je in de diepe dalen kijkt zie je de zwerfhonden slapen.

We vragen ons af van wie het land is, zijn hier ook particulieren eigenaren of is alles van de koning!?

Er heerst een serene stilte in de bergen.

In dorpjes was er souk, boerinnen uit het rif verkopen dan hun spullen, veel gevlochten tassen e.d., niet in het gezicht fotograferen want dan hebben ze gelijk echtscheiding!!

     

Chefchouan staat beschreven als een schilderachtig stadje, maar er wordt afgeraden om er met de camper in te gaan, we zouden zeker vastlopen.

We gaan op weg naar de camping om de camper te stallen en van daaruit naar het stadje te gaan ... maar!?

Het reisboek zegt '10 km. voorbij de 1e afslag kiest u voor de 2e afslag om Chefchouan binnen te rijden. Het is een steile helling van 6 km. naar de stad. Op de foto kan u rechts die hoge berg zien, daar stonden we!

De camping ligt nog 6 km. omhoog .... haarspeldbochten, dan nog een scherpe bocht naar rechts en u bent er'!

We vragen ons af waar we nu weer terecht komen, in de 1e versnelling de laatste bocht en dan steil omhoog.

We zitten bovenop de 2e berg en zo konden we alleen naar het stadje kijken. De tocht van 210 km. had precies 5 uur geduurd, wel mooi maar of we blij zijn met de camping?!

Een rij stond langs een muur, de 2e camper langs de afgrond! Het is niet verstandig de toiletruimte te betreden!!

Jaap had startproblemen en hier op de top van de berg kwam een monteur die de dynamo er onderuit haalde, zei dat hij hem opnieuw ging wikkelen en zou morgen vroeg voor 8 uur weer terug zijn.

Uhh ... dan moet je de hele nacht door werken ..... no problem!?

'sAvonds gaan we in het hotel koffie drinken, knijpkat mee anders breek je je nek, boven is het donker en als je naar beneden kijkt zie je het licht en hoor je het gegons van de stad, wel apart!

Camping Azilah!!

Donderdag 18 April 2002, Chefchouan naar de 'grotte d'Hercules'.

Jaap z'n dynamo is terug, erin gezet en alles werkt, klasse hoor!

Was blij dat alles bergafwaarts goed ging, Jan moest voor 'straf' voorop want hij kan geen afstand houden.

De weg van Chefchouan naar Tetchouan is heel mooi, veel vergezichten en ydillische dorpjes tegen de bergen aangeplakt. In Tetchouan proberen we nog wat dirhams kwijt te raken maar dat lukte niet erg. 

         

      

Op loopafstand de grotte d'Hercules, het silhouet is die van de kaart van Marokko.

De grot is ontstaan door eeuwenlang molenstenen eruit te hakken.

Dit is bij zonsondergang een prachtige doorkijk naar de atlantische oceaan.

Je moet een gladde trap afdalen en verkopers van foto's e.d. van je afslaan, wat een armoede!!

Omdat we naar zoveel toeristische bezienswaardigheden geweest zijn hebben we teveel met het gebedel te maken gehad. De woorden -bonbon madam -sigaret madam -stilo madam, kijke kijke en niet kope', 'allemachtig prachtig achtentachtig', 'amsterdam ajax', zal nog lang naklinken, zelfs hier boven op de rots willen ze je nog tassen verkopen en als je dan 1 tas gekocht hebt begrijpen ze niet dat je er geen 12 wil!!

We gaan naar buiten want rustig kijken is er niet bij, op een terras nog een laatste verse jus en dan oppoetsen voor het afscheidsdiner.

 

Het was een leuke avond met goed eten en zelfs wijn!

De obers hadden het zo druk met alles op tafel zetten dat men tijdens de afscheidswoorden gewoon doorgingen met het toetje uit-

serveren!?

De groepsfoto hiernaast laat zien dat het niet altijd lekker weer was, Els heeft zelden zo'n koud voorjaar in Marokko gehad!

En dan is het de laatste nacht in Marokko, het wordt nog een heel gezoek om de camper te vinden, ze staan overal in het bos verscholen.

Zaterdag 20 April 2002.

Na weer luxe gedouched te hebben verlaten we de camping om 11.00uur(9.00uur maroc tijd) op weg naar Bailen en dan de klim naar Madrid, we zijn het erover eens dat deze weg terug beter is dan heen via Granada en de kust. We moeten wel even wennen aan de drukte hier, het overige verkeer bepaalt je tempo.

Rond Madrid worden we lastig gevallen door jongelui die vinden dat we naar de kant moeten, het z.g. telefoneren en ze verder negeren en geen oogcontact maken geven ze gas en weg zijn ze!

Om 17.00uur gaan we op 'Pico de la Miel' de camping op, genieten tot 20.00uur van het zonnetje en voelen ons meer thuis. In het restaurant ging de keuken om 21.00uur weer open en konden we iets eten, lekker is anders! We zijn de enige klanten in het restaurant.

Zondag 21 April 2002.

Met verse croissants -vers brood en scharreleieren, kippen lopen achter de winkel, gaan we op weg naar de grens met Frankrijk. Het is zondag dus geen vrachtverkeer en is de 'pas de somossiera' goed en rustig te rijden, we maken een koffiestop met een geweldig uitzicht.

Het is sterk glooiend en dan beginnen de uitlopers van de Picos, dat wordt weer klimmen en bochten draaien. Het lijkt met een bijna lege voorraadkast en de extra bladveren, wat meer stabiliteit geeft, beter te gaan als de heenweg. Er is ook veel minder wind!

Om 17.00uur zijn we op de camping van 7 weken terug, n.l. St. Jean de Luz, tot 19.30uur in het zonnetje kunnen zitten. Eten doen we in de camper, even wat schrijven en vroeg op bed!

Maandag 22 April 2002.

Deze dag wordt direkt gebombardeerd tot rustdag, de zon straalde en er is een strakblauwe lucht, wat willen we nog meer?

Ik dacht eerst de wasmachine van de camping te gaan gebruiken, we hebben nogal wat was ..... maar bij nader inzien hebben we hier de rest van het jaar tijd genoeg voor!!

Uitgebreid ontbijt en koffie, over de reis gesproken, wat toch wel een hele ervaring is geweest!!

'sMiddags 7 km. heen en weer 7 km. terug gelopen om bij het strand te komen, heerlijk op een terrasje gezeten, allemaal acties die we in Marokko gemist hebben.

Het is een doorgangscamping voor veel hollanders, sommige gaan terug naar huis of zijn op weg naar het zuiden. Dat wordt dus even gezellig kletsen!!

Dinsdag 22 April 2002.

De wekker loopt om 7.00uur af en dat is toch echt midden in de nacht, het is nu in Marokko 5.00uur. Wel even wennen dus, we spreken af als we in de VUT gaan houden we de Marokkaanse tijd aan, beviel goed!! Hebben we heimwee??

We gaan op weg naar Bordeaux en rijden door tot Tours, we zijn ons bewust dat we het mooie weer van hier gaan missen..!

Voor vandaag hebben we nog vlees uit de vriezer, biefstuk met een wereldreis, doppers en peen uit blik, marokkaanse piepers en saroma geklopt met elk =melkpoeder. Rioja wijntje erbij uit Spanje, buiten eten .... wie doet ons wat!

Woensdag 23 April 2002.

We rijden om 9.00uur de camping af op weg naar Parijs. Rond 14.30uur zijn we door/langs Parijs en het is ons weer meegevallen, het stroomt goed door, lijkt wel beter te gaan dan langs A.dam. Zoals wel eerder rijden we bij Lille/Rijsel weer eens verkeerd!! Stom .. stom, beter opletten co-driver!!

En dan krijgen we een heel lang rondje om vanwege een afzetting, grrr!

Bij een wegrestaurant in Betlehem gaan we eten en kunnen nog lekker buiten zitten.

Om 18.00uur op weg naar nederland en naar huis. We bellen met thuis dat we er aankomen en we worden om 22.00uur verwacht voor koffie ... redden we makkelijk wordt er gezegd!?

Oké ... met bijna 9.000 km in deze 7 weken kan het laatste stukje er ook nog wel bij!

Via Utrecht -A.dam en Alkmaar staan we om 22.00uur voor de deur ... gered!

Tijd voor verhalen en de was!

Marokko is een land van tegenstellingen, rijkdom en armoede leven naast elkaar.

Grote westerse supermarkten naast hele kleine plaatselijke winkeltjes, overal schreeuwende reclame voor telecom bedrijven.

In delen van steden kan het heel schoon zijn terwijl het daar buiten echt een vieze troep is, als het regent is het helemaal een drama, vuil spoelt naar de putten, die raken verstopt doordat men ze open zet!? Het kan je dan gebeuren dat je tot je enkels door het slijk moet.

Het ontbreekt vele aan kennis, vooral de vrouwen, mijn moeder(87) heeft onderwijs gehad. De vrouwen van vooral het buitengebied en bergbewoners zijn analfabeet, de meisjes van nu kunnen 1 van de 3 dagdelen naar school. Soms moeten ze langer lopen dan op school zitten.

Afgeleidt door b.v. campers komen ze waarschijnlijk helemaal niet op school, het bedelen gaat dan voor!

Jongens die naar de koranschool mogen hebben een lei en griffel, het wordt helemaal vol geschreven, je moet het uit je hoofd leren en onthouden, eenmaal uitgeveegd heb je geen naslagwerk meer!?

Mensen hebben weinig trots of zelfrespect, kunnen ze ook niet opbouwen als ze niets hebben.

De drang om te overleven is groot en hierdoor pakken ze alles aan, zitten uren en dagenlang achter een hoop sperziebonen of kruiden om toch maar wat te verkopen.

Mannen en jonge jongens hebben veel verstand van techniek, b.v. lassen -hout bewerken -glas in lood -leer bewerken -smeden -monteur e.d. Onder slechte omstandigheden voeren ze hun werk uit, b.v. lassen met een zonnenbril op of met ontblote benen en bovenlijf leer verven.

Overal door Marokko heen lopen mensen -zitten mensen langs de weg op een taxi te wachten -rijden ze met kar en vracht naar of van de souk.

Huizen zijn naar binnen gericht gebouwd, in het vierkant het huis en stallen, middenin een prachtige tuin, erom heen een troep, is immers niet van hen!? De meeste huizen buiten de steden hebben platte daken waar nog een hoge opstaande rand op gebouwd is, dit dient om het vee te stallen, kippen-konijnen -schapen -ezels -koeien en paarden wonen op het dak, is tegen diefstal en gebrek aan eigen land.

Je ziet meisjes de koe 'uitlaten' aan een touw, ezels die een voor en achterpoot kort aan elkaar gebonden hebben, zo kunnen ze alleen rondjes lopen!?

Nergens is afgehekt land te bekennen......

Mannen en vrouwen dragen jellaba's, lange jurken met puntmuts. Deze zijn alleen voor buitenshuis, het beschermt de kleding tegen vuil en stof, de muts kunnen ze zich in verstoppen voor zandstormen of gewoon schuil gaan als je achter in je winkel of marktstal even wil slapen.

De 5000 km. die wij hier rond gereden hebben zijn we van de ene verbazing in de andere gevallen.

Het 'kijke kijke en niet kopen' kennen de marktlui allemaal, zo ook Amsterdam/Ajax en de regen, bijna iedereen heeft wel een (ver) familielid in Nederland.

Men heeft een heilig ontzag voor politie en militairen, ze hebben de opdracht van de koning om toeristen met rust te laten.

Het is een vakantie geweest waar je over kan blijven vertellen, 'het sprookje uit duizend en een nacht' zoals de reis beschreven werd bood weinig comfort, maar wel veel ervaring en kijk op de cultuur van Marokko, die weer heel divers is!! We zijn het erover eens 'we hadden het niet willen missen'!

Alles bij elkaar 8843 km. gereden!

Eindstand 64725 km.